Dit zijn de regels voor collectief ontslag

De regels collectief ontslag zijn vastgelegd in de Wet melding collectief ontslag (WMCO). Deze wet geldt zodra u binnen drie maanden 20 of meer werknemers ontslaat om bedrijfseconomische redenen. In dat geval bent u verplicht melding te doen bij UWV én de vakbonden. Afhankelijk van de omvang van uw organisatie moet u ook de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging betrekken.

In dit artikel:

• Wanneer gelden de regels collectief ontslag?
• Checklist: is sprake van collectief ontslag? 
• Wat zijn de regels bij collectief ontslag?
• 3 praktische tips bij collectief ontslag

Wanneer gelden de regels collectief ontslag?

Er is sprake van collectief ontslag als:

• binnen drie maanden 20 of meer werknemers worden ontslagen,
• de ontslagen plaatsvinden binnen hetzelfde werkgebied (zoals bepaald door de WMCO),
• de ontslagen gebaseerd zijn op bedrijfseconomische redenen.

Wat telt allemaal mee als ontslag?

Belangrijk om te weten: het maakt niet uit op welke manier de arbeidsovereenkomst eindigt. Volgens de regels collectief ontslag tellen ook mee:

• beëindigingsovereenkomsten,
• ontbindingsprocedures bij de kantonrechter,
• voorlopige UWV-aanvragen.

Sinds juli 2025 heeft UWV bovendien verduidelijkt dat ook de volgende situaties als ontslag in de zin van de WMCO kunnen worden aangemerkt:

• deeltijdontslag of een forse urenvermindering,
• een aanbod tot overplaatsing of herplaatsing,
• het structureel niet meer oproepen van oproepkrachten.

Checklist: is sprake van collectief ontslag? 

1. Bedrijfseconomisch ontslag: Het ontslag moet gebaseerd zijn op een wettelijke opzeggrond wegens bedrijfseconomische redenen.
2. Minimaal 20 ontslagen:  Er is sprake van collectief ontslag zodra de arbeidsrelatie met 20 of meer werknemers binnen een periode van 3 maanden eindigt. Let op: In de uitvoeringsregels bedrijfseconomisch ontslag van juli 2025 benadrukt UWV dat het gaat om elke aaneengesloten periode van 3 maanden. Ontslagen die in fases plaatsvinden, kunnen dus alsnog bij elkaar worden opgeteld en meetellen voor de drempel van 20. 
3. Binnen hetzelfde werkgebied: Deze ontslagen moeten plaatsvinden binnen hetzelfde geografische werkgebied. 

De Wet collectief ontslag (WMCO) onderscheidt de volgende werkgebieden in Nederland:

1. Friesland, Groningen en Drenthe 
2. Overijssel en Gelderland
3. Noord-Brabant en Limburg
4. Zuid-Holland en Zeeland
5. Flevoland en Utrecht 
6. Noord-Holland

Wat zijn de regels bij collectief ontslag?  

1. Overleg met de vakbonden

Bij een collectief ontslag moet u in overleg treden met de vakbonden. Dit overleg heeft 2 hoofddoelen:

• Het onderzoeken van de mogelijkheden om het collectief ontslag te vermijden of het aantal ontslagen te verminderen.
• Het bespreken van manieren om de impact van het collectief ontslag te verzachten, vaak door het implementeren van een sociaal plan. 

Sociaal plan 

Het overleg met de vakbonden leidt vaak tot een sociaal plan. In dit plan staan de maatregelen die het ontslag moet verzachten, zoals afspraken over ontslagvergoedingen en hulp bij het vinden van nieuw werk.

2. Raadpleging van de ondernemingsraad (OR)

 Als uw bedrijf een ondernemingsraad heeft (verplicht bij 50+ werknemers), moet deze ook worden geraadpleegd over het collectief ontslag. Het UWV neemt uw ontslagaanvragen pas in behandeling nadat u heeft verklaard dat zowel de vakbonden als de ondernemingsraad zijn geraadpleegd.

Benieuwd hoe u dat aanpakt? In ons artikel over de adviesaanvraag OR leest u er meer over. 

3. WMCO-melding bij het UWV

Een andere belangrijke stap is dat u het UWV moet informeren over het voornemen van collectief ontslag. Het niet voldoen aan deze meldingsplicht kan grote gevolgen hebben. Zo kan de opzegging van arbeidscontracten of de beëindigingsovereenkomsten ongeldig worden verklaard.

Wachtperiode van 1 maand

Na deze melding geldt een wachtperiode van 1 maand voordat de arbeidscontracten officieel kunnen worden beëindigd. Er zijn uitzonderingen op deze wachttijd, zoals in het geval dat:

• De vakbonden akkoord gaan met de ontslagen.
• U binnen 2 weken geen reactie ontvangt van de vakbonden.
• De vakbonden expliciet afzien van het te voeren overleg.

Belangrijk bij bedrijfsoverdracht. Bij overgang van onderneming gaat een melding collectief ontslag niet automatisch over op de nieuwe eigenaar. De verkrijger moet zelfstandig een nieuwe melding doen als het voornemen blijft bestaan om 20+ werknemers te ontslaan.

3 praktische tips bij collectief ontslag

Tip 1. Start op tijd 

Wacht niet te lang met het starten van de procedures. Zowel het overleg met de vakbonden als de melding bij het UWV zijn cruciaal en moeten al vroeg in het proces worden opgestart. Gebeurt dit niet op tijd, dan kan het UWV uw ontslagaanvraag als ongeldig beschouwen.

Tip 2. Knip de reorganisatie op in fases

Door ontslagen te spreiden, kunt u soms voorkomen dat de Wet melding collectief ontslag (WMCO) van toepassing is. Het UWV kijkt echter niet alleen naar één ontslagronde, maar naar álle ontslagen binnen een aaneengesloten periode van drie maanden. Ook beëindigingsovereenkomsten en voorlopige ontslagen worden hierbij meegeteld.

Sinds 1 juli 2025 is bovendien verduidelijkt dat ook deeltijdontslag, een aanbod tot overplaatsing of herplaatsing, en het structureel niet meer oproepen van oproepkrachten met ontslag gelijkgesteld kunnen worden. Spreidt u deze maatregelen, maar vallen ze toch binnen drie maanden samen, dan kan de WMCO alsnog gelden.

Tip 3. Coördineer het OR-advies en WMCO-procedure

Moet u advies vragen aan de ondernemingsraad (OR)? Zorg er dan voor dat het adviestraject van de ondernemingsraad gelijktijdig loopt met de WMCO-stappen. Een goed gecoördineerd proces voorkomt vertraging en zorgt dat u voldoet aan beide wettelijke verplichtingen.

Zorg voor een doordachte aanpak bij collectief ontslag

Het is cruciaal dat u het proces van collectief ontslag zorgvuldig aanpakt. Door een helder communicatieplan op te stellen en de stappen in dit artikel te volgen, kan uw organisatie het proces van collectief ontslag zo soepel mogelijk laten verlopen. Meer weten over de specifieke stappen en overwegingen bij een herstructurering? Lees dan ons uitgebreide artikel over het stappenplan bij reorganisaties.

Heeft u hulp nodig bij collectief ontslag? 

Het proces van collectief ontslag kan complex en uitdagend zijn. Heft u behoefte aan ondersteuning tijdens dit traject? Neem dan gerust contact met ons op voor deskundig advies. Samen zorgen we ervoor dat uw reorganisatie effectief verloopt.